Featured Publications

Virtual exhibitions

Staticstic


Wanda Felicja Katarzyna Siemaszkowa z d. Sierpińska urodziła się 30 grudnia 1867 r. w Lipowej k. Kobrynia na terenie obecnej Białorusi. Była córką nauczycielki Emilii z d. Prenier i Feliksa Władysława Sierpińskiego, inżyniera, skrzypka i dowódcy jednego z oddziałów powstania styczniowego. Rok później rodzina przeprowadziła się do Łomży, gdzie otrzymała w spadku m.in. budynek teatru. Feliks Sierpiński założył w nowym miejscu amatorską grupę teatralną, którą prowadził przez 10 lat, a także zapraszał wędrowne grupy aktorskie. Wanda rozpoczęła swoją edukacje w Łomży, gdzie uczęszczała do gimnazjum. Następnie przeniosła się do pensji Henryki Czarnockiej w Warszawie, którą ukończyła w 1887 r. Pobierała także lekcje aktorstwa u Józefa Kotarbińskiego.

 

Wanda Sierpińska wystąpiła kilkakrotnie w amatorskim teatrze w Łomży, jednak jej oficjalny debiut aktorski miał miejsce 8 października 1887 r. na deskach Teatru Krakowskiego pod dyrekcją Jakuba Gliksona. Wcieliła się wówczas w rolę Helenki w przedstawieniu „Dziwak” Aleksandra Mańkowskiego. Po pozytywnych opiniach widowni i kręgów teatralnych, otrzymała angaż i pozostała w Krakowie przez 6 sezonów. 2 czerwca 1888 r. Sierpińska wyszła za mąż za aktora oraz reżysera Antoniego Siemaszkę i zaczęła używać jego nazwiska. Mieli czwórkę dzieci. W Krakowie Wanda kształtowała i rozwijała swój talent aktorski pod okiem męża i doświadczonych aktorów. Była obsadzana głównie w rolach drugoplanowych. Nowy dyrektor Krakowskiego Teatru, Tadeusz Pawlikowski nie zatrudnił młodej aktorki, dlatego Siemaszkowa przeniosła się do Lwowa. Podczas półtorarocznego pobytu w „stolicy Galicji” zagrała w ponad 30 sztukach teatralnych (m.in. jako Helena w „Panu Damazym” Blizińskiego, Chochlik w „Balladynie” Słowackiego, Eliza w „Skąpcu” Moliera, Cherubin w „Weselu Figara” Beaumarchais’ego, Zofia w „Damach i huzarach” Fredry). Był to okres przełomowy dla artystki, gdyż miała możliwość uczyć się od najlepszych aktorów.

Dyrektor Teatru Krakowskiego dostrzegł talent Wandy Siemaszkowej. W 1894 r. po powrocie aktorki ze Lwowa zaangażował ją do swojego zespołu, obsadzając z biegiem czasu w coraz bardziej znaczących rolach. Odkrył także jej talent do kreacji dramatycznych. Zaprezentowała się doskonale w wielu rolach tragicznych i klasycznych (m.in. Salomea z „Hardych dusz”, Diakonisa z „Hanusi”, Różolica z baśni „Szklana góra”, Viola z „Wieczoru Trzech Króli”, Julia z „Romea i Julii”, Małgorzata z „Fausta”). W czasopiśmie „Krytyka, miesięcznik poświęcony sprawom społecznym, nauce i sztuce”, Ludwik Bruner (ps. Jan Sten) tak komentuje występ Wandy Siemaszkowej w Fauście: „Nie wiem już, jaka powaga orzekła, że p. Siemaszkowa jest niezrównana w rolach namiętnych, temperamentowych – natomiast słabszą o wiele w rolach lirycznych. Rola Małgosi powinna mocno zatrzeć tę etykietę, przyczepioną do talentu p. Siemaszkowej. Jej Małgosi nie wahałbym się postawić obok roli niezapomnianej Młynarki lub Julii z Sieci. Pani Siemaszkowa w Fauście jest niezrównana. Ani cienia szablonu, tylko niesłychana prostota; najumiarkowańsze użycie tego, co się nazywa „grą aktorską”; deklamacya piękniejsza może niż kiedykolwiek. Scena przed posągiem Matki Boskiej i ostatnia scena więzienna były wprost przepyszne, umiejętnem połączeniem wielkiej poezyi z właściwym artystce realizmem."

 

Przez 10 lat Wanda Siemaszkowa występowała w Krakowie, Warszawie i Lwowie, otrzymała także kontrakt od dyrekcji Teatrów Rządowych. Często uczestniczyła w gościnnych występach m.in. w Częstochowie, Sosnowcu, Łodzi i Kielcach. W 1905 r. zorganizowała własny objazdowy zespół aktorski, składający się z 24 osób, z którym odwiedziła Mińsk, Kowno, Wilno i Grodno. Rok później wróciła do Lwowa i zaczęła pracę w Teatrze Miejskim pod kierownictwem Ludwika Hellera, gdzie pozostała do 1918 r. Obsadzana głównie w rolach pierwszoplanowych Siemaszkowa sprawdziła się idealnie w repertuarze klasycznym i modernistycznym. Zagrała m.in. Lady Makbet, Balladynę czy Joannę w „Dziewicy Orleańskiej”. Wcielała się w postacie z utworów Wyspiańskiego, Słowackiego, Fredry, Krasińskiego, Żuławskiego, Przybyszewskiego, D’Annunzio, Szekspira czy Sofoklesa. Największą sławę jednak zdobyła jako aktorka dramatów Ibsenowskich. Zagrała w 12 sztukach tego autora, w tym 8 nowych ról. Siemaszkowa wystąpiła z Teatrem Lwowskim w Wiedniu, Paryżu i Pradze. Sama również organizowała występy wyjazdowe m.in. w: Przemyślu, Jaśle, Łomży, Złoczowie, Samborze, Kijowie czy Poznaniu.

Add comment


Security code
Refresh

Recently added

Poll

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Login

register

Newsletter

To receive new information subscribe to the newsletter.

Discussion board

  • No posts to display.
The portal of Podkarpacka Digital Library was created within the project realisation called „ Podkarpacka Digital Library” cofinanced from the Regional Development European Fund within the Regional Operational Programme of Podkarpackie Voivodeship from 2007 to 2013 and the budget of Self-government of Podkarpackie Voivodeship.

The new portal of PBC fulfils the informative and communicational function and is a software repository of the digital objects stored in an electronic forms of books, magazines and other documents copies.
Service created by Consortium PBC