Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki


Urodził się 18 sierpnia 1822 r. we wsi Bobrek koło Cieszyna. Ukończył Gimnazjum Ewangelickie w Cieszynie. Następnie odbył praktykę księgarską u Jana Milikowskiego we Lwowie. Po zakończeniu nauki zawodu w 1840 r. J. Milikowski powierzył mu stanowisko kierownika filii swojej księgarni w Stanisławowie. W 1843 r. uzyskał u pracodawcy urlop i rozpoczął półtoraroczne studia na oddziale handlu Instytutu Politechnicznego. Po powrocie do Stanisławowa na dawne stanowisko zaczął równocześnie starania o zezwolenie na otworzenie własnej wypożyczalni książek. Bezskuteczne próby i ciągłe odmowy władz austriackich spowodowały jego zainteresowanie innym miastem – Rzeszowem, który wówczas nie posiadał ani księgarni, ani wypożyczalni. Koncesję na zorganizowanie księgarni otrzymał w maju 1848 r. Otworzył ją 1 grudnia tego roku w Rzeszowie na rogu ul. Kościuszki i Pańskiej nr 2. Kierowanie firmą powierzył zarządcy. Natomiast sam nadal mieszkał w Stanisławowie i dalej starał się o zezwolenie na prowadzenie tam księgarni i antykwariatu, niestety bezskutecznie. Odmową zakończyły się również jego starania o koncesję na zorganizowanie księgarni i wypożyczalni w Krakowie. W związku z tym postanowił na stałe związać się z Rzeszowem. W 1854 r. przeniósł się do Rzeszowa, objął kierownictwo zakładu i zaczął ubiegać się o otworzenie przy nim wypożyczalni książek. Pozwolenie otrzymał rok później.

 

 W asortymencie księgarni znajdowały się pozycje z różnych dziedzin wiedzy. Najliczniejsze były książki z zakresu historii. Drugą dużą grupę stanowiły podręczniki szkolne, dla szkół ludowych i gimnazjów. Ponadto w zasobie znajdowały się samouczki do nauki języków obcych i stylistyki, poradniki i informatory dotyczące różnych dziedzin życia, dzieła literatury pięknej polskiej i obcej. Dużą część oferowanego towaru stanowiły dewocjonalia, dzięki sprzedaży których firma przetrwała pierwsze lata działalności. Zasób pochodził zarówno z firm krajowych, jak i zagranicznych. W jego skład wchodziły także własne nakłady. Prowadzono również sprzedaż wysyłkową książek.

 

Pewien fragment oferty księgarni przeznaczono do otworzonej w 1855 r. wypożyczalni książek. Pozycje udostępniano bezpośrednio czytelnikom miejscowym, pocztą wysyłano dzieła do odbiorców zamiejscowych. Korzystający opłacali abonament, który był wysoki zwłaszcza dla książek w języku francuskim. Księgozbiór składał się z pozycji w językach: polskim, francuskim i niemieckim. Liczył około 4 tysiące woluminów. Podstawę zbioru stanowiła literatura piękna. Dostępne były również przekłady z literatur obcych (głównie francuskiej, ponadto m.in. rosyjskiej) na język polski. Część niebeletrystyczną stanowiły publikacje m.in. z zakresu historii, geografii, etnografii. Wypożyczalnia dysponowała także wydawnictwami ciągłymi, m.in. Biblioteką Warszawską (pismem literacko-naukowym). Czytelnikom oferowano najlepsze i najnowsze pozycje. Systematycznie i starannie wydawano aktualne katalogi zbioru.

 

J. A. Pelar otrzymał również pozwolenie na otworzenie drukarni. 1 września 1856 r. założył małą oficynę. 16 października połączył ją z istniejącą od 1840 r. firmą Franciszka Skielskiego, którą odkupił po zmarłej wdowie Balbinie Skielskiej. 13 czerwca 1857 r. przyjął prawo obywatelstwa miasta Rzeszowa. Poświęcił się całkowicie pracy księgarskiej, drukarskiej i wydawniczej.

 

W drukarni tłoczono różne formularze, blankiety i drobne druki dla instytucji państwowych, samorządowych, towarzystw, szkół i organizacji społecznych działających na terenie Rzeszowa i w jego okolicach. Druki akcydensowe stanowiły podstawę produkcji firmy. Ponadto drukowano dzieła nakładowe księgarni, jak również pozycje publikowane nakładem innych wydawców.

 

Mała prowincjonalna oficyna przekształciła się w krótkim czasie w jedną z najlepszych drukarni galicyjskich. Wyposażenie zakładu było uzupełniane najnowszymi osiągnięciami techniki. Właściciel zajmował się również kształceniem przyszłych adeptów drukarstwa. Poziom nauki był bardzo wysoki, a rzeszowski drukarz stał się znanym w całej Galicji nauczycielem zawodu.

 

Sytuacja finansowa firmy w późniejszych latach działalności była bardzo dobra. Pelar należał do bogatych mieszkańców miasta. W 1861 r. kupił dom przy ul. Pańskiej nr 359 i przebudował go na wielką księgarnię, czytelnię książek i antykwariat. Wybudował też magazyn na książki i dobudował oficynę na drukarnię.

 

Księgarnia prowadziła również działalność nakładową. Przeważały druki o treści religijnej: modlitewniki, kantyczki. Ponadto publikowane były kalendarze, wydawnictwa z zakresu medycyny, krajoznawstwa, podręczniki szkolne, utwory literatury pięknej, rozprawy naukowe profesorów gimnazjum rzeszowskiego, poradniki. Wydawane były również lokacje uczniów różnych szkół na terenie Rzeszowa i jego okolic. Szczególnie powszechne były sprawozdania rzeszowskiego gimnazjum. Nakładem firmy ukazały się niektóre wydawnictwa Rady Miejskiej Rzeszowa i Kasy Oszczędności, których Pelar był członkiem, m.in. sprawozdania kasowe i regulaminy obrad. Wydawane były popularyzatorskie opracowania z różnych dziedzin wiedzy, np. Jaś Sadowski czy Przyjaciel pszczół . Dużą popularnością cieszyła się Książka kucharska J. Bobreckiego. W działalności wydawniczej obecna była również literatura rozrywkowa.

 

Ostatnio Dodane

Ankieta

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

  • Brak postów do publikacji.
Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0