Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki


Iwonicz Zdrój to jedna z najstarszych miejscowości uzdrowiskowych w Polsce. Położony jest w województwie podkarpackim około 16 km od Krosna, na terenie Beskidu Niskiego. Swą popularność zyskał za sprawą występujących w tej okolicy wód mineralnych i bogatych pokładów borowiny o właściwościach leczniczych. Są to głównie wody typu chlorkowo - wodorowęglanowo - sodowo - jodkowo - bromkowego z zawartością wolnego dwutlenku węgla oraz wody siarczkowe. Wykorzystuje się je do picia, kąpieli i warzenia jodkowo-bromowej soli iwonickiej. Borowinę stosuje się do różnego rodzaju okładów i produkcji kostki borowinowej, która umożliwia kurację domową. Do sukcesu Iwonicza jako ośrodka leczniczego przyczynił się także niezwykły krajobraz tego miejsca. Miasteczko znajduje się w kotlinie otoczonej górami, a rozległy jodłowo-bukowy las porastający zbocza służy terapii ruchowej kuracjuszy dzięki alejkom z ławkami i punktami widokowymi.

 

Pierwsze wzmianki o Iwoniczu pochodzą z 1427 r., a lecznicze właściwości wód z tego terenu zostały opisane już w 1578 r. przez dr. Wojciecha Oczko, nadwornego lekarza króla Stefana Batorego. W XVII w. kurort cieszył się dużą popularnością nie tylko w Polsce, ale także za granicą. Jednak najazdy wojsk szwedzkich, tatarskich i siedmiogrodzkich oraz rozległa powódź z 1696 r. spowodowały ogromne zniszczenia. Uzdrowisko stopniowo popadało w zapomnienie. Ponowny rozkwit Iwonicza nastąpił w XIX w. dzięki rodzinie Załuskich. W 1799 r. Teofil Załuski kupił Iwonicz od Michała Ostaszewskiego, który mimo nacisku ze strony władz austriackich nie podjął się remontu domów zdrojowych. Dopiero hr. Karol Załuski, naczelnik powstania listopadowego, rozpoczął odbudowę uzdrowiska w 1837 r. Niedługo później Iwonicz cieszył się już wielką renomą w Polsce i Europie. Stał się miejscem spotkań towarzyskich i kulturalnych. Kurort odwiedzali m.in.: Aleksander Fredro, Michał Bałucki, Władysław Bełza, Józef Bliziński, Artur Grottger, Seweryn Goszczyński.

 

Podczas I wojny światowej uzdrowisko zostało zdewastowane, a wyposażenie rozkradli rosyjscy żołnierze. W okresie międzywojennym Iwonicz przeżywał rozkwit dzięki rozbudowie i zyskującemu popularność narciarstwu. Kuracjusze przybywali tu licznie szukając ukojenia po wojennych przeżyciach. Jednak II wojna światowa przyniosła kolejne straty (podczas okupacji w domach zdrojowych kwaterowali niemieccy żołnierze). W 1944 r. oddziały AK w ramach akcji „Burza” wyzwoliły miejscowość z rąk hitlerowców - utworzono tzw. „Rzeczpospolitą Iwonicką”. Już w sierpniu 1945 r. uzdrowisko zostało ponownie uruchomione, jednak wyposażenie domów zdrojowych pozostawiało wiele do życzenia. Dysponowano zaledwie 75 łóżkami i kilkoma stanowiskami zabiegowymi. Z czasem jednak kurort był remontowany, wyposażany i powoli „odradzał się”.

 

1 stycznia 1956 r. decyzją władz państwowych Iwonicz podzielono na dwie jednostki administracyjne: Iwonicz oraz Iwonicz Zdrój, który z kolei otrzymał prawa miejskie w 1973 r. Aktualnie Iwonicz Zdrój co roku odwiedza około 50 tysięcy kuracjuszy. Jego popularność wynika między innymi z faktu, iż mimo rozbudowy i wprowadzania nowoczesnych rozwiązań, nie utracił swoistego kameralnego charakteru. Domy zdrojowe nadal otacza urokliwy krajobraz, a cisza i spokój sprzyja wypoczynkowi i leczeniu.

 

Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa posiada w swoich zbiorach szereg publikacji o Iwoniczu, a także bogatą kolekcję widokówek z początku XX w., które przedstawiają iwonickie domy zdrojowe.

 

 

oprac. Agnieszka Tercha

Pracownia Digitalizacji
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

 

 

Bibliografia:

 

  1. Głowacki Z., Iwonicz nasze korzenie, Krosno 2002
  2. Mendelowski S. red., Iwonicz Zdrój – perła podkarpackich uzdrowisk, Krosno 2006
  3. Michalak J., Iwonicz Zdrój i okolice. Iwonicz Zdrój 1837-1987. 150 lat działalności przedsiębiorstwa uzdrowiskowego, Rzeszów 1987

Ostatnio Dodane

Ankieta

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

  • Brak postów do publikacji.
Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0