Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki

Plan inwestycyjny Kwiatkowskiego zakładał również rozwój przemysłu lotniczego. Wybudowano fabrykę płatowców w Mielcu oraz silników lotniczych w Rzeszowie wraz z całym zapleczem administracyjnym, komunikacyjnym i mieszkaniowym. W Centralnym Okręgu Przemysłowym powstawały także fabryki broni i amunicji oraz zaopatrujące je zakłady chemiczne. W Rzeszowie wybudowano oddział poznańskiej firmy „H. Cegielski” S.A., gdzie wytwarzano sprzęt artyleryjski, a w Sanoku produkowano broń maszynową w Zjednoczonej Fabryce Kotłów, Maszyn i Wagonów „L. Zieleniewski” S.A. W Dębie i Krajowicach uzyskiwano proch i amunicję (nie ukończono planowanych fabryk tego samego typu w Majdanie Królewskim, Kraśniku i Jawidzu). Przemysł chemiczny rozwijał się na terenie całego okręgu przemysłowego. Nowe fabryki wytwarzały: w Mościcach skoncentrowany kwas azotowy, w Niedomicach celulozę drzewną, a w Dębicy sztuczny kauczuk. Rozbudowano także zakłady w Pionkach, Kielcach, Bliżynie i Krasnymstawie. Dębica wzbogaciła się o Fabrykę Gum Jezdnych „Stomil”, wyposażoną w najnowocześniejsze brytyjskie maszyny - na otwarcie w 1939 r. przyjechał Eugeniusz Kwiatkowski. Powstały także niezbędne przy licznych inwestycjach cementownie oraz fabryka izolatorów wysokiego napięcia w Boguchwale.

 

Inwestycje Centralnego Okręgu Przemysłowego pobudziły do działania również przedsiębiorstwa prywatne. W Lublinie rozpoczęto budowę fabryki samochodów ciężarowych, drutu i walcowni, a w Tarnobrzegu Zakładów Metalurgicznych i Fabryki Akumulatorów. Ponadto rozwinęły się różnego rodzaju usługi: budowlane, rzemieślnicze i handlowe związane z powstawaniem osiedli, budynków użyteczności publicznej, piekarni, rzeźni itp.

 

Przez niecałe trzy lata istnienia Centralnego Okręgu Przemysłowego wydano na inwestycje około 2 mld zł. Widoczne było znaczne ożywienie we wszystkich dziedzinach życia. Sukces COP był tak duży, że już w 1938 r. Eugeniusz Kwiatkowski opracował 15-letni plan gospodarczy, podzielony na 5 okresów. W każdym z nich dominować miały inwestycje związane z inną gałęzią przemysłu. Sporej części projektów inwestycyjnych nie udało się zrealizować z powodu wybuchu II wojny światowej. Budowa znacznej liczby zakładów, fabryk czy elektrowni została nagle przerwana. Niektóre dokończono po wojnie, a o innych zapomniano. Wiele fabryk zajęli po 1939 r. Niemcy i wykorzystali do celów wojennych.

 

Centralny Okręg Przemysłowy uważany jest za jedno z największych osiągnięć II Rzeczypospolitej. W 80. rocznicę powstania zachęcamy do zapoznania się z materiałami na jego temat, znajdującymi się w zbiorach Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej.

 

oprac. Agnieszka Tercha
Pracownia Digitalizacji
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Reszowie

 

 

Bibliografia:

 

  1. Chudzik W., Wytwórczość przedsiębiorstw Centralnego Okręgu Przemysłowego (1936-1939) [w:] Stalowa Wola miasto przeszłości – przyszłość miasta, red. E. Przesmycka, Stalowa Wola 2014
  2. Drozdowski, M., Historia Centralnego Okręgu Przemysłowego : geneza, budowa, wizja przyszłości, opinie, Radom 2015
  3. Furtak, M., COP : Centralny Okręg Przemysłowy 1936-1939 : architektura i urbanistyka : kraj, region, miasto, fabryka, osiedle, budynek, Kraków 2014
  4. Kaczmar, B., Rzeszów miastem COP, Rzeszów 2001
  5. Klusek, J., Centralny Okręg Przemysłowy w gospodarce i obronności II Rzeczypospolitej, Warszawa 1992
  6. Rybka, A., Centralny Okręg Przemysłowy a Polska awangardowa urbanistyka międzywojenna, Rzeszów 1995

 

Ostatnio Dodane

Ankieta

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0