Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki

 

Po zakończeniu współpracy z teatrem we Lwowie Siemaszkowa dwa lata pozostawała bez stałego zatrudnienia. Występowała gościnnie w Warszawie, Lublinie i Łodzi. W 1920 r. objęła stanowisko dyrektora teatru w Bydgoszczy, gdzie założyła Dom Aktora oraz szkołę dramatyczną, w której sama wykładała. Siemaszkowa prezentowała bydgoskiej publiczności ambitny repertuar głównie literatury polskiej. Stale musiała jednak borykać się z problemami finansowymi, które przerodziły się w konflikt z magistratem, zespołem aktorów i pozostałymi pracownikami teatru. Ostatecznie w 1922 r. magistrat miasta Bydgoszcz wypowiedział Wandzie Siemaszkowej umowę, zarzucając jej brak zdolności organizacyjnych i kierowniczych. Ponownie bez stałego zatrudnienia występowała gościnnie w Warszawie, Lwowie i Wilnie. W 1924 r. otrzymała zaproszenie od amerykańskiej Polonii i wyjechała do Stanów Zjednoczonych na dwa lata. Grała tam w amatorskim Teatrze Polskim, organizowała wieczorki recytatorskie, przedstawienia i koncerty. Odwiedziła w tym czasie m.in. Nowy Jork, Chicago, Detroit, Cleveland, Buffalo i Pittsburgh. Po powrocie do Polski dopiero w 1932 r. otrzymała od Wilama Horzycy trzyletni angaż we Lwowie, gdzie często wcielała się w role matek. Wcześniej występowała gościnnie w całej Polsce, w tym dwa sezony w Teatrze Lwowskim (1927-1929), założyła Teatr Popularny im. Wojciecha Bogusławskiego w Poznaniu, który przetrwał jedynie kilka miesięcy i nawiązała współpracę z radiem. W latach 1935-1939 pracowała w Teatrze Polskim w Katowicach i prowadziła szkołę teatralną wspólnie z Feliksem Zbyszewskim. W sierpniu 1939 r. Wanda Siemaszkowa przeniosła się do Lwowa, gdzie miała rozpocząć pracę w Teatrach Miejskich. Tu zastała ją II wojna światowa. Była zmuszona dołączyć do zespołu aktorskiego Państwowego Polskiego Teatru Dramatycznego, którym zarządzały okupacyjne władze radzieckie, a kierował Władysław Krasnowiecki. W 1942 r. udała się do Wieliczki, gdzie mieszkał jej syn i rozpoczęła tajne nauczanie języka polskiego. Podczas wojny przebywała jeszcze w Wolicy Raciechowickiej i Krakowie.

 

1 października 1946 r. 78-letnia Wanda Siemaszkowa została dyrektorem Teatru Ziemi Rzeszowskiej. Skompletowała zespół, przygotowała uroczystą inaugurację sezonu, a jednocześnie organizowała występy gościnne i wieczory poetyckie. Twierdziła, że pragnie „tworzyć teatr dla szerokich mas, którego program będzie oparty na arcydziełach literatury polskiej i polskim repertuarze”. Uczyła także sztuki teatralnej młody zespół, który w przeważającej części składał się z aktorów amatorskich. Sprawami finansowymi rzeszowskiego teatru zajmował się Antoni Graziadio, a Siemaszkowa dbała o stronę artystyczną (grała i reżyserowała). Ostatni raz na scenie wystąpiła w stolicy Podkarpacia 16 czerwca 1946 r. jako Wdowa w „Balladynie”. Wiosną 1947 r. Siemaszkowa poważnie zachorowała i w czerwcu zamieszkała w dworku Konopnickiej w Żarnowcu, gdzie zmarła 6 sierpnia. Początkowo pochowana została na cmentarzu w Jedliczach, jednak po roku zwłoki aktorki zostały przewiezione na warszawskie Powązki i złożone w grobie rodzinnym. W 1957 r. imieniem Wandy Siemaszkowej nazwano Teatr Miejski w Rzeszowie (Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie).

 

W zbiorach Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej znajdują się zdjęcia i listy Wandy Siemaszkowej oraz dokumenty związane z życiem i twórczością aktorki:

W lokalnej prasie rzeszowskiej można odnaleźć także wzmianki o artystce:

 

oprac. Agnieszka Tercha
Pracownia Digitalizacji
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

 

 

 

Bibliografia:

 

  1. Bruner L., Teatr Krakowski, „Krytyka , miesięcznik poświęcony sprawom społecznym, nauce i sztuce", 1901, R. 3., T. 1
  2. Formanowicz J., Historia Teatru Miejskiego w Bydgoszczy w latach 1920-1939, Warszawa, Poznań, Toruń 1978
  3. Kaszuba A., Początki Rzeszowskiego Teatru [w:] Ślady pamięci : teatr rzeszowski 1944-2014, red. J. Puzyna-Chojka, Rzeszów 2014
  4. Krasiński E., Wanda Siemaszkowa (1867–1947) [w:] Ślady pamięci : teatr rzeszowski 1944-2014, red. J. Puzyna -Chojka, Rzeszów 2014
  5. Marszałek A., O Wandzie Siemaszkowej we Lwowie i w… kilku spojrzeniach Kornela Makuszyńskiego [w:] Wanda Siemaszkowa i jej teatr, red. J. Puzyna-Chojka, A. Jamrozek-Sowa, Rzeszów 2015
  6. Słownik biograficzny teatru polskiego : 1765-1965, T. 1, red. Z. Raszewski, Warszawa 1973

 

Internet:

 

  1. http://culture.pl/pl/tworca/wanda-siemaszkowa (01.08.2017)
  2. http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/wanda-felicja-katarzyna-siemaszkowa (01.08.2017)

 

 

Ostatnio Dodane

Ankieta

Które elementy portalu PBC są według Ciebie najbardziej przydatne:

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

  • Brak postów do publikacji.
Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0