Polecane publikacje

Wirtualne wystawy

Statystyki

Wiadomości


 

 

Ten płyn to przyszłe bogactwo kraju, to dobrobyt i pomyślność dla jego mieszkańców, to nowe źródło zarobków dla biednego ludu i nowa gałąź przemysłu, która obfite zrodzi owoce.
/Ignacy Łukasiewicz o ropie naftowej; 1854 r./

 

 

Patriota, ogólnie szanowany, wrażliwy na problemy swej epoki, skromny, cichy człowiek, kierujący się zdrowym rozsądkiem, ale znający swoje możliwości. Z natury pedantyczny, dociekliwy, skrupulatny i pracowity. Tematowi ropy naftowej poświęcił większą część swojego życia. Z pasją i zaangażowaniem podejmował działania, dzięki którym stał się pionierem globalnego przemysłu naftowego. Jako pierwszy zastosował ropę na skalę przemysłową oraz skonstruował lampę, w której wykorzystał uzyskany przez siebie wcześniej destylat ropy naftowej (w 1856 roku uruchomił w Ulaszowicach koło Jasła pierwszą na świecie destylarnię). Wraz z dwoma wspólnikami (Tytusem Trzecieskim i Karolem Klobassą), założył pierwszą na świecie spółkę naftową i w podkrośnieńskiej Bóbrce otworzył pierwszą, funkcjonującą do dziś, kopalnię ropy. Warto zaznaczyć, iż było to w 1854 roku, czyli pięć lat przed tym, nim pułkownik Edwin Drake wywiercił w Titusville w Pensylwanii w Stanach Zjednoczonych pierwszy szyb naftowy, co uważa się w historii, jak widać niesłusznie (sic!), za początek ery nafty.


Unikatowe dokumenty archiwalne pochodzące z XVIII, XIX i XX wieku, związane z działalnością znanego i zasłużonego dla miasta rodu Schaitterów, zgodnie z życzeniem ich właściciela, będą poddane w bieżącym roku digitalizacji w WiMBP w Rzeszowie.

 

Wśród przedstawicieli rodu Schaitterów wyróżnia się przede wszystkim Ignacy Schaitter (1805-1885) – kupiec, entomolog, działacz społeczny, przedstawiciel władz miejskich, Honorowy Obywatel Rzeszowa (1875). Działał, m.in. na rzecz utworzenia linii kolejowej Kraków-Lwów, był współzałożycielem Towarzystwa Strzeleckiego w Rzeszowie, przedstawicielem Komitetu Opieki nad Cmentarzem Katolickim w Rzeszowie, prezesem Towarzystwa Zaliczkowego i Kredytowego.


Adam Romuald Fastnacht urodził się 27 lipca 1913 r. w Sanoku. Był synem Zofii z d. Wołoszczak i Władysława, pracownika miejscowego Urzędu Akcyz i Monopoli Państwowych. Uczęszczał do ośmioklasowego męskiego Gimnazjum Państwowego im. Królowej Zofii. Po złożeniu egzaminu dojrzałości w 1931 r. rozpoczął studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Sprzeciwił się tym samym woli rodziców, którzy chcieli, aby wybrał studia prawnicze. Po czterech latach uzyskał stopień magistra filozofii w zakresie historii społecznej i gospodarczej, broniąc pracę: Literatura ludowa w Galicji w latach 1846-1850, napisaną pod kierunkiem prof. dr. Franciszka Bujaka. Zdał także egzamin z geografii, jako przedmiotu dodatkowego.

 

Już podczas studiów Adam przejawiał duże zainteresowanie historią regionu i badaniem przeszłości. Jako student opracował Tablicę ewaluacyjną monet polskich l. 1700-1772, a także napisał artykuł Z dziejów zamku sanockiego, opublikowany w „Kurierze Lwowskim”. Prowadził również samodzielne badania dotyczące problemów osadnictwa na terenie ziemi sanockiej. Analizy Fastnachta zainteresowały prof. Bujaka, który zachęcił studenta do prowadzenia dalszych badań pod swoim przewodnictwem. Adam po ukończeniu studiów otrzymał stypendium Funduszu Kultury Narodowej, dzięki czemu został we Lwowie i zaczął pełnić obowiązki asystenta wolontariusza w Instytucie Historii Społecznej i Gospodarczej Uniwersytetu Jana Kazimierza. Rozpoczął w tym czasie prace nad rozprawą doktorską Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340-1600, a także odbył dwuletnią, bezpłatną praktykę nauczycielską w VII Gimnazjum Państwowym we Lwowie. Badania prowadzone przez Fastnachta dotyczyły głównie zasiedlania okolic Sanoka i zmian społeczno-gospodarczych, jakie na tych terenach zachodziły. Nie ograniczał się jednak do studiowania dokumentów archiwalnych. Adam w każde wakacje przyjeżdżał w rodzinne strony i prowadził badania terenowe. Odbywał samotne wycieczki z plecakiem i aparatem fotograficznym, a najważniejszym elementem jego wypraw były rozmowy z najstarszymi mieszkańcami bieszczadzkich wsi. W tym czasie zaangażował się w nieodpłatną pomoc przy tworzeniu Muzeum Ziemi Sanockiej, która zaowocowała powstaniem publikacji Inwentarz zamku, folwarków i młynów starostwa sanockiego z r. 1558. Dzięki niej zachowały się bezcenne dane o wyglądzie i wyposażeniu zamku, okolicznych folwarków i młynów w XVI w., gdyż rękopis inwentarza spłonął w 1944 r.


Prezes Zarządu Fundacji Rzeszowskiej - Ilona Dusza Kowalska przesłała podziękowania kierowane do Dyrektora Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rzeszowie - Barbary Chmury, za współpracę przy realizacji projektu „Rzeszowskie janusze”, dotyczącego przygotowania filmu poświęconego działalności rzeszowskiego fotografa Edwarda Janusza.

 

W filmie wykorzystane zostały fotografie zdigitalizowane przez WiMBP w Rzeszowie i zamieszczone w Podkarpackiej Bibliotece Cyfrowej.

 

Cieszymy się, że zasoby PBC są inspiracją i źródłem, z którego czerpać można materiały do wielu ciekawych projektów.


7 lutego 2017 roku przypada 150. rocznica zatwierdzenia statutu pionierskiej organizacji wychowania fizycznego i sportu w Polsce - Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”; najstarszej tego typu organizacji, której członkowie przyczynili się m. in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie, powstania wielu klubów sportowych oraz Związku Harcerstwa Polskiego. Nowe stowarzyszenie utworzyli studenci lwowscy, którzy do współpracy zaangażowali wielu znanych, wpływowych i szanowanych obywateli miasta Lwowa. Warto podkreślić, iż „Sokół” działał aktywnie już w okresie zaborów, jak również po odzyskaniu niepodległości oraz w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce. Został zdelegalizowany przez władze komunistyczne po zakończeniu II wojny światowej, reaktywowany zaś po zmianie ustrojowej w 1989 r.


17 stycznia 2017 roku przypada 175. rocznica urodzin bp. Józefa Sebastiana Pelczara, pochodzącego z regionu duchownego rzymskokatolickiego, biskupa przemyskiego, założyciela Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego, świętego Kościoła katolickiego (wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 19 stycznia), patrona erygowanej przez Ojca Świętego Jana Pawła II 25 marca 1992 roku diecezji rzeszowskiej. W związku z powyższym zachęcamy wszystkich zainteresowanych do zapoznania się z biogramem duchownego, jak również z jego bogatą spuścizną pisarską udostępnioną na stronie Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej.

W domu rodzinnym

Józef Sebastian Pelczar przyszedł na świat 17 stycznia 1842 roku we wsi Korczyna k. Krosna jako trzecie z czworga dzieci Wojciecha i Marianny z d. Mięsowicz. Pochodził ze średniozamożnej, patriotycznej, głęboko religijnej i pobożnej rodziny ziemiańskiej. Jego ojciec był szlachcicem, właścicielem 50-hektarowego gospodarstwa. Zajmował się rolnictwem, sadownictwem i handlem, a także wyrobem krochmalu, mydła i płótna; warto zaznaczyć, iż umiał nie tylko pisać, ale także posiadał dość duży zbiór książek. Dla całej rodziny zorganizował domową biblioteczkę, z której Józef Sebastian bardzo często korzystał. Ojciec przyszłego świętego interesował się również historią, być może właśnie dlatego Józef postanowił zostać księdzem, a zarazem profesorem historii. Postawa matki chłopca, która kochała poezję i muzykę oraz rozwijała w swoich dzieciach ukryte talenty, również nie była dla niego obojętna. Należy zaznaczyć, iż Marianna, jako osoba głęboko wierząca, ofiarowała każde swojego dziecko Matce Bożej Leżajskiej Pani Pocieszenia, dokąd często udawała się z pielgrzymką. Co ciekawe, przyszły święty był dzieckiem z natury dobrym, lecz skłonnym do egoizmu, próżności i lekkomyślności (sic!); równocześnie cechowała go pilność oraz gorliwość w spełnianiu praktyk religijnych oraz obowiązków ministranta w kościele parafialnym, które rozpoczął już w wieku sześciu lat (sic!).


 

Był on chodzącym wzorem wszystkich cnót chrześcijańskich
i głębokiego patriotyzmu – prawie bezcielesny, oddychający poezją,
sztuką, miłością bliźniego, natura czysta i nie znająca egoizmu,
której dewizą powinno być: szczęście dla wszystkich, Bogu chwała i sztuce.

/Helena Modrzejewska/

 

Adam Hilary Bernard Chmielowski urodził się 20 sierpnia 1845 r. we wsi Igołomia k. Krakowa w zubożałej rodzinie ziemiańskiej. Był najstarszym synem Wojciecha Chmielowskiego herbu Jastrzębiec i Józefy z Borzysławskich. Miał trójkę rodzeństwa: Stanisława, Mariana i Jadwigę. W 1853 r. zmarł ojciec Adama, a 6 lat później matka. Opiekę nad czwórką sierot objęła siostra Wojciecha – Petronela Chmielowska. Jako dwunastoletni chłopiec wysłany został do szkoły kadetów w Petersburgu, jednak po roku matka przeniosła go do Gimnazjum Realnego im. Pankiewicza w Warszawie, chcąc rozwijać w nim patriotyczne wartości. W 1862 r. Chmielowski rozpoczął studia w Instytucie Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Puławach, jednak już w styczniu 1863 r., po wybuchu Powstania Styczniowego, wraz z kolegami ze szkoły wstąpił do oddziału powstańczego. Walczył pod dowództwem Leona Frankowskiego, Mariana Langiewicza i Zygmunta Chmieleńskiego. 30 września, w bitwie pod Mełchowem, Adam został ranny i dostał się do rosyjskiej niewoli. W wyniku zakażania konieczna była amputacja nogi, która odbyła się bez znieczulenia w warunkach polowych.


 

Gdy ruszył na wojenkę, miał siedemnaście lat,
Miał serce gorejące, a lica miał jak kwiat!
Chłopięca jeszcze duszę i wątłe ciało miał,
Gdy w krwawej zawierusze szedł szukać mąk i chwał!
(…)
/Fragment ballady autorstwa Adama Kowalskiego i Józefa Życzkowskiego/

 

 

11 listopada 2016 roku mija 120. rocznica urodzin Leopolda Kuli ps. „Lis”, Rzeszowianina, majora piechoty Wojska Polskiego, kawalera Orderu Virtuti Militari, pośmiertnie awansowanego do stopnia pułkownika. Zapraszamy wszystkich Czytelników do zapoznania się z przygotowanym na tą okoliczność szkicem przybliżającym sylwetkę młodego legionisty. Niniejszy tekst zawiera także informacje na temat publikacji o tematyce militarnej, zamieszczonych na stronie Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej, a dotyczących okresu międzywojennego w Polsce. Materiały oraz szersze wiadomości dotyczące okresu samej I wojny światowej można natomiast odnaleźć w tekście pt. 100. rocznica wybuchu I wojny światowej.

Panel Logowania

rejestracja

Newsletter

Aby otrzymywać nowe informacje zapisz się do newslettera.

Forum Dyskusyjne

Portal Podkarpackiej Biblioteki Cyfrowej powstał w ramach realizacji projektu „Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego.

Nowy portal PBC pełni funkcje informacyjne i komunikacyjne oraz stanowi repozytorium obiektów cyfrowych
przechowywanych w postaci elektronicznych kopii książek, czasopism i innych dokumentów.
Serwis tworzony przez konsorcjum PBC
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu dLibra 5.8.0